گفت‌وگو دفتر خاک با امیر حسن چهل‌تن

ما از پاره‌های ابر زاده شده‌ایم

دفتر خاک

 

در مرداد ماه امسال ( ۱۳۸۸- ۲۰۰۹) رمان اخلاق مردم خیابان انقلاب نوشته‌ی امیر حسن چهل‌تن تحت عنوان: تهران، خیابان انقلاب با ترجمه‌ی سوزان باغستانی توسط انتشارات کیرشهایم (Kirchheim ) در آلمان منتشر شد و با اقبال گسترده‌ی منتقدان آلمانی‌زبان مواجه گشت. در آبان ماه امسال، در کمتر از سه ماه این اثر به چاپ دوم رسید و اینک ناشر خود را برای چاپ بعدی آماده می‌کند.

اخلاق مردم خیابان انقلاب از برخی لحاظ یک رمان عاشقانه‌ی واقع‌گراست. در یک سوی یک مثلث عشقی فتاح قرار دارد و در سوی دیگر مصطفی. این دو مرد که به دو نسل مختلف از انقلابیون دیروز و امروز تعلق دارند به دختری به نام شهرزاد دل بسته‌اند. نویسنده به بهانه‌ی یک داستان عاشقانه به زندگی روزانه آدم‌های داستانش راه می‌یابد و موفق می‌شود که تهران امروز را در اثرش بازآفریند. تاکنون در تلویزیون، رادیو و نشریات آلمان بیش از سی نقد درباره‌ی این رمان منتشر گردیده است. منتقدان یک صدا توانایی آقای چهل‌تن در داستان‌نویسی را ستوده‌اند و اعتقاد داشتند که اخلاق مردم خیابان انقلاب یک اثر مدرن است که توانسته از سنت روایی شرق خود را جدا کند و به پهنه‌ی ادبیات مدرن غرب بپیوندد. این رمان از سوی گروهی از منتقدان آلمانی به عنوان یکی از هفت کتاب برگزیده فصل معرفی شده است. اشتفان وایدنر، اسلام‌شناس، فیلسوف و منتقد آلمانی درباره اخلاق مردم خیابان انقلاب نوشته است: برای درک عمیق مناسبات جامعه ایران هیچکس نمی‌تواند خواندن این رمان را نادیده بگیرد( ...) به این لحاظ این اثر به ادبیات اصیل و برجسته تعلق دارد.


مطلب کامل

پاره‌ای از رمان تهران، خیابان انقلاب

تهران، خیابان انقلاب

امیر حسن چهل‌تن

 

در مرداد ماه امسال ( ۱۳۸۸- ۲۰۰۹) رمان اخلاق مردم خیابان انقلاب نوشته‌ی امیر حسن چهل‌تن تحت عنوان: تهران، خیابان انقلاب با ترجمه‌ی سوزان باغستانی توسط انتشارات کیرشهایم (Kirchheim ) در آلمان منتشر شد و با اقبال گسترده‌ی منتقدان آلمانی‌زبان مواجه گشت. در آبان ماه امسال، در کمتر از سه ماه این اثر به چاپ دوم رسید و اینک ناشر خود را برای چاپ بعدی آماده می‌کند.

اخلاق مردم خیابان انقلاب از برخی لحاظ یک رمان عاشقانه‌ی واقع‌گراست. در یک سوی یک مثلث عشقی فتاح قرار دارد و در سوی دیگر مصطفی. این دو مرد که به دو نسل مختلف از انقلابیون دیروز و امروز تعلق دارند به دختری به نام شهرزاد دل بسته‌اند. نویسنده به بهانه‌ی یک داستان عاشقانه به زندگی روزانه آدم‌های داستانش راه می‌یابد و موفق می‌شود که تهران امروز را در اثرش بازآفریند. تا کنون در تلویزیون، رادیو و نشریات آلمان بیش از سی نقد در باره این رمان منتشر گردیده است. منتقدان یک صدا توانایی چهل‌تن در داستان‌نویسی را ستوده‌اند و اعتقاد داشتند که اخلاق مردم خیابان انقلاب یک اثر مدرن است که توانسته از سنت روایی شرق خود را جدا کند و به پهنه‌ی ادبیات مدرن غرب بپیوندد. این رمان از سوی گروهی از منتقدان آلمانی به عنوان یکی از هفت کتاب برگزیده فصل معرفی شده است. اشتفان وایدنر، اسلام‌شناس، فیلسوف و منتقد آلمانی درباره اخلاق مردم خیابان انقلاب نوشته است: برای درک عمیق مناسبات جامعه ایران هیچکس نمی‌تواند خواندن این رمان را نادیده بگیرد( ...) به این لحاظ این اثر به ادبیات اصیل و برجسته تعلق دارد.

پیش ازین در دفتر خاک گفت و گو با آقای چهل‌تن منتشر شده بود. امروز پاره‌ای از رمان تهران، خیابان انقلاب که خود داستانی مستقل به شمار می‌آید، برای نخستین بار در رسانه‌های فارسی‌زبان منتشر می‌شود. اما پیش از خواندن این داستان زیبا، نگاهی می‌اندازیم به بریده‌ای از پاره‌ای داوری‌های منتقدان آلمانی درباره‌ی رمان تهران، خیابان انقلاب



ديگر 20 سال صبر نمي‌كنم (گفتگو با اميرحسن چهل تن)
اميلي امرايي

احتمالاً نوشتن در ايران با نوشتن در هر جاي ديگري كاملا متفاوت است، براي كساني كه از بيرون به ما نگاه مي كنند ممكن است مهيج يا حتي خطرناك به نظر برسد اما به گمانم براي يك نويسنده حرفه اي چيزي بدتر از اين نيست كه در شرايطي قرار بگيرد كه نوشتن موضوعي مشكوك تلقي شود؛

مطلب کامل

وقتي كه بانو ناتمام مي ماند(گفتگو با اميرحسن چهل تن در باره رمان "عشق و بانوي ناتمام"، روزنامه شرق 19خرداد83)
محمود اميري نيا

در همه دنيا نوعي از كتاب وجود دارد كه براي بازار توليد نمي شود؛كتاب هايي هستند كه پيش از خوانندگانشان پا به عرصه وجود مي گذارند.در عرصه هر زباني مي توان نمونه هاي آن را نشان داد.شايدعشق و بانوي ناتمام يكي از همين دسته كتابهاست.
در اين رمان زني به نامملك در آخرين سال هاي عمرش نويسنده اي را به خانه دعوت مي كند تا زندگينامه او را بنويسد.

مطلب کامل

ورود به منطقه ممنوعه! روزنامه اعتماد 2 دی 83 گفتگو با سميه عليپور

پیش درآمد:" در کات،منطقه ممنوعه آیا می توانستم آدم ها را همان طور که می دیدم یعنی به مدد آن تصاویر فوق العاده پر رنگ ذهنی- چیزی که در لحظات نوشتن فکر می کردم بسیار بیشتر از گنجایش ذهنی ی من است و با صراحت مرگبار خود نیرویم را به کلی تلف می کرد- و فقط به نیروی کلمات و از طریق برخی توصیفات،گفتگوها و شرح روابط آدمها به خواننده نشان دهم؟میان زندگی و نمایش آن آیا فاصله ای هست؟شاید "کات،منطقه ممنوعه" دستمایه یک ضد سینماست،خواهان افشای حقایقی که سینمای بی خطر رایج در باره اش سکوت می کند."(از مقدمه کتاب)

مطلب کامل

پائیز پدر سالار (گفتگو با مجله شهروند شماره 63 در 24 شهریور 1387)

از سرخوشي هاي ما يكي هم اين است كه يك جهان نظري وي‍‍‍ژه مي سازيم، براي آن ساز و كاري قائل مي شويم و چارچوبي تعريف مي كنيم، مصاديقي در نظر مي گيريم و آنوقت از نتيجه به دست آمده دچار حيرت مي شويم. ادبيات معاصر ما چهره هاي موثر و مشخصي دارد ، چهره هايي كه براي ما كاملا شناخته شده اند. من تعجب مي كنم كه شما نامي از آل احمد نمي بريد اما شاملو را مثال مي زنيد. ببينيد تاثيري كه هدايت در ادبيات معاصر ما داشت قابل قياس با تاثيري كه اين ادبيات از آل احمد گرفت، نيست. دليل آن كاملا روشن است؛ نبوغي كه هدايت داشت و آل احمد بكلي از آن بي بهره بود.

مطلب کامل

گفتگو با روزنامه آرمان

1- نظرتان راجع به توقيف كارنامه چيست؟
متاسفم، فقط همين!
2-
آيا كارنامه مي توانست بخش وسيعي از ادبيات ايران را پوشش دهد و نبودش باعث خلاء جدي در ادبيات معاصر ما خواهد شد؟
بحث كميت مطرح نيست. يك نشريه به يك پنجره مي ماند، بسته شد نش امكان تماس ما را با بخشي از واقعيت جهان بيرون محدود مي كند.
3-
چرا كارنامه در اين شرايط تو قيف شد؟
اين را بايد از توقيف كنندگان پرسيد. ما به انتخابات نزديك مي شويم، براي مفاهمه بهتر آنست كه به سمت فضاهاي باز تري برويم.

مطلب کامل

چرا زندگينامه نويسي در ايران رونقي ندارد و از آنچه نوشته مي شود استقبال چنداني نمي شود؟ (مصاحبه با خبرگزاری شبستان)

اين هم يكي ديگر از مشكلات عديده ي ماست كه همچون اغلب آنها ريشه هاي كهن فرهنگي دارد. در كوتاه ترين عبارت پاسخ شما اين است كه در ايران كسي شفاف زندگي نمي كند. در حقيقت زندگي انسان ايراني ابرگون و پر از تناقض است. ايراني ها همزمان صاحب دو عقيده يا بيشترند. پنهان كردن عقايد و سست بودن آن هم از عوارض ديگر اين بيماري است.

مطلب کامل

ادبيات عامل جابجايي حكومت ها نيست، ادبيات وسيله تغيير جهان است (گفتگو با خبرگزاری ایسنا)

در زمانيكه جامعه پر تنش ترين مقطع سياسي زمانه از سر مي گذراند ادبيات ما مفاهيم سياسي را از حوزه كاري خود بيرون فرستاده است

مطلب کامل

اکنون در "آینده" قرار گرفته ایم (گفتگو با روزنامه کارگزاران 29 بهمن 1386)

امیرحسن چهل تن را باید نویسنده ای دانست با دغدغه های اجتماعی و فرهنگی که مهم ترین ویژگی تفکر وی نگاه حقیقی و ملموسی است که به شرایط مختلف اجتماعی و جزئیات زندگی به خصوص زندگی در شهر تهران دارد.اصولا چهل تن چندان اهل گفتگو نیست و هنگام گفتگو خیلی صریح و فشرده و کوتاه به پرسش هایم پاسخ می گوید. آرامشش به گونه ای ست که ناخودآگاه از هیاهوی زندگی این شهر شلوغ جدا می شوی و دل به گفته هایش می سپاری.

مطلب کامل

ما از مواجهه با خودمان مي ترسيم (گفتگو با روزنامه اعتماد 7 مهر 1387)

داستان بدون مکان به وجود نمی آید، داستان اگر فاقد مکان باشد داستان نیست.یکی از عناصر اساسی همه داستان های قرن بیستم در سراسر جهان مکان است.از پروست و جویس و ولف بگیرید تا همینگوی و فالکنر یا یوسا، کوندرا و دیگران. می دانید که جویس، به اعتقاد برخی شاخص ادبیات مدرن، کتابی دارد به نام دوبلینی ها. حس مکان باید از طریق داستان به خواننده منتقل شود وگرنه نوشته الکن و ناقص می ماند، حتی این قدری مهم نیست که مکان داستان در کتاب های جغرافیا یا راهنمای شهری ثبت شده باشد یا خیر؛ مهم این است که مکان در باور پذیری داستان صاحب نقش است و رویداد را از حالت انتزاعی خارج می کند، مگر اینکه من داستان علمی-تخیلی بنویسم. ممکن است من در داستانم بنویسم که ما از خیابان کارگر وارد خیابان انقلاب شدیم، آیا یک خواننده مثلا آرژانتینی تاویل داستان را موکول می کند به اینکه سری به تهران بزند و ببیند آیا چنین خیابان هایی در تهران موجود است یا خیر؟ پس موضوع به این سادگی ها نیست.

مطلب کامل

وطن هركس در حقيقت، خود اوست (گفتگو با روزنامه شرق 9 مرداد 1384 درباره رمان سپیده دم ایرانی)

یک صندلی قدیمی گوشه اتاق، یک کاکتوس بزرگ بر روی میز؛ اینها اولین چیزهایی است که در کتابخانه او نظرم را به خود جلب می کند. روی صندلی می نشینم، غوغای سالیان دراز، غژغژی که از لابلای تخته های خشک صندلی بال می کشد و میان زمین و هوا معلق می ماند. او پشت میزش، صندلی اش را به سمت من چرخانده است و من این طرف روی صندلی لهستانی رو به روی او نشسته ام. تهران، لاله زار،کافه ها و صاحبان جهود، ارمنی، آسوری و بعد البته انسان، هستی انسان ایرانی و غوغای سالیان دراز پس و پشت؛ خنده ای که چهل تن بر لب آورده است. او سرخورده و شکاک به گذر زمان چشم دوخته است. با او در باره "سپیده دم ایرانی" ششمین رمان و آخرین اثر منتشر شده اش به گفت و گو می نشینم.

مطلب کامل

انباشت سالها سکوت ( گفتگو با روزنامه خرداد 26 /1/78)
سایر محمدی

فضاهاي داستاني متنوع تر شده است . تنوع ديدگاهي ، سبكي و مضموني از ويژگي هاي ديگر آن است . و در يك كلام ادبيات در اين دو دهه عرصه تجربيات گوناگوني بوده است . تجربياتي كه در گذشته دامنه محدودتري داشته است . جهان را بايد از پنجره هاي مختلفي نگاه كرد . در اين صورت درك روشن تري از آن مسير خواهد بود .

مطلب کامل

منتقدانی که به دنیا نیامده اند(مجله آزما) ، شماره 17 ، شهريور 81
ندا عابد

ما به لحاظ اجتماعي در شرايط به خصوصي زندگي مي كنيم كه اين مسئله خواه و ناخواه تاثيرش را بر همه چيز ، از جمله ادبيات و قصه نويسي ما هم به جاي گذاشته است . دو تجربه بزرگ اجتماعي داشته ايم يكي انقلاب و ديگري جنگ. اين ها علاوه بر اين كه موجب يك تكانه عظيم ملي شده اند ، تبعاتي نيز در عرصه فرهنگ و ادب داشته اند . آن چه من الان مي توانم بگويم اين است كه در يك تكاملي مي توانيم زمينه بروز نوعي اغتشاش را در عرصه داستان نويسي ايران ببينيم . اما در مجموع اگر آنچه را كه از آن با عنوان اغتشاش ياد كردم چيزي ترقي بدانيم ، فكر مي كنم به خصوص در حوزه داستان نويسي وضعيت خيلي خوبي داريم . يكي از نشانه هايش تنوع صداهاست كه در واقع تنوع سبكي و مضموني را نشان مي دهد . من تقريبا مي توانم ادعا كنم در بيست ساله اخير به اندازه چهل سال قبل از آن رمان و داستان كوتاه نوشته شده است و اين در شرايطي است كه دهه اول بعد از انقلاب ، تقريبا به حالت تعطيل در آمده بود. گويي قرار بود با حذف ادبيات ، تبليغات جاي آن را بگيرد . هرچند به طور طبيعي مثل هر كوشش نابه جاي ديگري به جايي نرسيد و همراه با باز شدن فضاي اجتماعي آن چه در ده ، پانزده سال گذشته در خفا و به آرامي در حال حركت و رشد بود در حوزه داستان نويسي يكباره جلوه هاي بيروني خود را به نمايش گذاشت . در عين حال حضور چشم گير جوانترها به لحاظ كمي كاملا بارز است ولي حادص شدن آ چه من به عنوان اغتشاش از آن نام بردم را نبايد ناديده گرفت .

مطلب کامل

گفت وگو با بخش ادب خبرگزاري دانشجويان ايران - ايسنا ( 15/5/84)

زماني‌كه جامعه پرتنش‌ترين مقطع سياسي را از سر مي‌گذراند، ادبيات ما مفاهيم سياسي را از حوزه‌ي كاري خود بيرون فرستاده است!
در حال حاضر ميليونها نفر در سطح جهان داستان مي‌نويسند و از ميان آنان هزاران نفر در سطح ملي يا بين‌المللي صاحب‌نفوذ و ابتكارند و از ميان اين عده چند ده نفرند كه نويسنده‌هايي جهاني به حساب مي‌آيند، نظير گونتر گراس، ماركز، ماريو بارگاس يوسا، ساراماگو، كونتسيا، ايزابل آلنده، توني ماريسون، كوندرا و ديگران و ديگران، اينها معيار داستان‌نويسي امروز جهانند. ببينيد كدام يك از آنها سياست را از مجموعه‌ي آثار خود حذف كرده‌اند؟ آنها ضمن گسترش قلمرو زبان و كاركردهاي زيبايي‌شناختي اثر هميشه به سياست معطوف بوده‌اند....

مطلب کامل

مدرن بودن اخلاقي ترين شيوه زندگي است ، روزنامه شرق ، 29 بهمن 82
محمود اميري نيا

تهران، شهر بي آسمان به مفهوم مطلق كلمه يك رمان سياسي است و بي شك يكي از سياسي ترين رمان هاي تاريخ كوتاه ادب معاصر فارسي. اميرحسين چهل تن در اين رمان كليشه اي آشنا را دستمايه كار خود قرار داده است و با بازسازي مفهومي آن در متن جامعه اي كه همه ابزار مدرن در آن ظاهراً مهياست، تناقضي بنيادين را در معرض نور قرار مي دهد و .تهران، شهر بي آسمان بر بستر تخيل تاريخي يك ملت شكل گرفته است و نظام ماهرانه اي است از حوادث، موقعيت ها، تصاوير، لحن ها و رفتار ها و از تغيير مدام آهنگ و ريتم زبان.

مطلب کامل

نويسنده تنهاترين آدم دنياست ، روزنامه ايران ، جمعه 29 شهريور 81
عليرضا بندري

بين تنهايي و جنجال، تنهايي را انتخاب كرده است. از رشد ميانمايگي در همه عرصه ها دلخور است. از مصاحبه پرهيز مي كند. حق هم دارد. كسي كه عنوان نويسنده را يدك مي كشد حتماً مي تواند حرفهايش را در آثارش بزند و حرفي براي گفتن باقي نگذارد. اما بالاخره روزنامه نگارها هم سماجت خاص خود را دارند. گپ و گفت حاضر همنشيني ديرهنگام من و امير حسن چهلتن است. نويسنده اي كه برخلاف خودش رمانهاي جنجال برانگيزي نوشته است

مطلب کامل